Lịch sử Việt Nam

VỀ VÙNG ĐẤT TẦM PHONG LONG

Lịch sử ghi nhận, năm Đinh Sửu (1757), Quốc vương Chân Lạp chuyển giao vùng đất Tầm Phong Long cho chúa Nguyễn Phúc Khoát. Trước đây đa số các ý kiến cho rằng Nặc Tôn tự nguyện dâng đất để tạ ơn. Tuy nhiên, đọc lại một số tài liệu có nội dung cần làm sáng tỏ, nên xin thử đặt lại vấn đề: Sự chuyển giao tự nguyện hay bị bắt buộc? Diên địa vùng đất này?

Xem chi tiết


TRĂM NĂM CHÙA LÀNG AN TỊNH

Tây Ninh là vùng đất phía Tây Nam của Tổ quốc, với bề dày lịch sử hơn 300 năm. Theo cuộc Nam tiến, vào giữa thế kỷ XVII người Việt đã đến định cư, khai khẩn đất đai ở Hóc Môn, đến Trảng Bàng rồi qua Gò Dầu lên tận núi Bà Đen. Theo Địa chí Tây Ninh, vùng đất Trảng Bàng thuộc đạo Quang Hóa, nằm ở phía Nam Tây Ninh. Tài liệu thư tịch và gia phả của một số gia đình ở Tây Ninh hiện còn lưu giữ được thì vùng Bình Tịnh (nay là xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng), được coi là một trong những nơi người Việt có nguồn gốc Ngũ Quảng đến định cư từ rất sớm.


SỞ HỮU RUỘNG ĐẤT CÔNG Ở HUYỆN HÀ CHÂU, TỈNH HÀ TIÊN QUA TƯ LIỆU ĐỊA BẠ NĂM MINH MẠNG THỨ 17 (1836)

Huyện Hà Châu, tỉnh Hà Tiên ở nửa đầu thế kỉ XIX là một trong những vùng đất mới được khai phá nhưng diện tích canh tác thực sự chưa nhiều. Thông qua nguồn tư liệu địa bạ triều Nguyễn đã góp phần phản ánh những nét đặc trưng trong cơ cấu sở hữu ruộng đất công ở huyện Hà Châu về diện tích và quy mô sở hữu. Ở khía cạnh khác, bài viết còn gợi mở hướng nghiên cứu mới về vấn đề chủ quyền lãnh thổ quốc gia ở vùng biên giới Tây Nam Việt Nam dưới triều Nguyễn trong mối quan hệ với Chân Lạp và Xiêm ở nửa đầu thế kỉ XIX.


PHÁC THẢO DÂN TỘC HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM

Công trình Phác thảo dân tộc học hàng hải Việt Nam (Đỗ Thái Bình dịch, Nxb Văn hóa -Văn nghệ, tháng 9, 2018, 191 trang) được chuyển ngữ từ nguyên bản tiếng Pháp Esquisse d’une ethnographie navale de pay Annamites của Pierre Paris, thành viên của Viện Viễn Đông Bác Cổ, đăng trên tạp chí Bulletin des Amis du Vieux Hué (tạp chí Những người bạn của Huế xưa), số 4, tháng 10-12, 1942.


MẠC CỬU VỚI CÔNG CUỘC KHAI PHÁ VÙNG ĐẤT HÀ TIÊN (TRƯỚC NĂM 1708)

Vùng đất Hà Tiên trong lịch sử đã từng là một bộ phận lãnh thổ của vương quốc Phù Nam. Khi Phù Nam sụp đổ (đầu thế kỉ VII), Hà Tiên trên danh nghĩa thuộc Chân Lạp nhưng thực tế chỉ là đất hoang cả về kinh tế lẫn chủ quyền. Từ cuối thế kỉ XVII, trong quá trình di cư vào Nam tìm miền đất mới, một bộ phận người Việt đã đến đây, tạo thành cơ sở cư dân ban đầu cho quá trình tụ cư và khai phá Hà Tiên về sau.


BÀN VỀ CỬA BIỂN KẺ THỪ TRONG SÁCH “PHỐ CẢNG VÙNG THUẬN QUẢNG THẾ KỶ XVII-XVIII”

Trong tác phẩm “Phố cảng vùng Thuận Quảng thế kỷ XVII-XVIII” của tác giả Đỗ Bang, do Nhà xuất bản Thuận Hóa in năm 1996, có đề cập đến sự hình thành và suy vong của các thương cảng của chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Đây là một cuốn sách lịch sử, khảo cứu về các phố cảng khu vực Đàng Trong (Cochinchine) gồm Thanh Hà (Huế), Hội An (Quảng Nam) và Nước Mặn (Bình Định).


DI SẢN VĂN HÓA BIỂN NAM BỘ

Bờ biển Nam Bộ dài 974 km với 9 tỉnh thành giáp biển (Bà Rịa Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang. Khu vực này có 3 huyện đảo: Côn Đảo (Bà Rịa Vũng Tàu), Kiên Hải, Phú Quốc (Kiên Giang) với 195 hòn đảo, diện tích 693km2, chia làm 5 cụm đảo: Côn Đảo, Hòn Khoai, Kiên Hải, Kiên Lương-Hà Tiên, Phú Quốc. Riêng tỉnh Kiên Giang có 105 đảo, trong đó có 43 đảo có người ở và 5 quần đảo, lớn nhất là quần đảo Phú Quốc với diện tích 573km2.


ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH VÙNG ĐỒNG THÁP MƯỜI THỜI THUỘC PHÁP

Những công trình nghiên cứu Đồng Tháp Mười đến nay không nhiều . Trong số đó, nghiên cứu về địa giới hành chính thời Pháp lại càng hiếm. Chỉ có duy nhất chuyên đề “Địa lý lịch sử Đồng Tháp Mười” của Nguyễn Đình Đầu trong “Địa chí Đồng Tháp Mười” do Trần Bạch Đằng (chủ biên) có đề cập đến địa giới Đồng Tháp Mười thời thuộc Pháp. Nhưng tác giả chỉ trình bày một cách tổng quát, liệt kê được một số tổng ở mốc thời gian năm 1862 và 1901, chưa làm rõ được diễn trình của nó. Trong khi đó địa giới hành chính Đồng Tháp Mười thời thuộc Pháp thường xuyên biến động.

Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương