Lịch sử Việt Nam

CHÍNH QUYỀN CHÚA NGUYỄN XÁC LẬP VÀ THỰC THI CHỦ QUYỀN Ở VÙNG BIỂN NAM BỘ THẾ KỶ XVII-XVIII

1. Khái lược về vùng biển Nam Bộ trong lịch sử Bờ biển phía Nam dài 974km với 9 tỉnh thành giáp biển (Bà Rịa - Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang. Khu vực này có 3 huyện đảo: Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu), Kiên Hải, Phú Quốc (Kiên Giang) với 195 hòn đảo, diện tích 693km2, chia làm 5 cụm đảo: Côn Đảo, Hòn Khoai, Kiên Hải, Kiên Lương - Hà Tiên, Phú Quốc. Riêng tỉnh Kiên Giang có 105 đảo, trong đó có 43 đảo có người ở và 5 quần đảo, lớn nhất là quần đảo Phú Quốc với diện tích 573km

Xem chi tiết


NGÀY TẾT TRONG NHỮNG NGÔI CHÙA Ở NAM BỘ

NGÀY TẾT TRONG NHỮNG NGÔI CHÙA Ở NAM BỘ Bài và ảnh: Phí Thành Phát* Hơn 300 năm cùng hình thành và phát triển với vùng đất Nam Bộ, bằng tinh thần nhập thế để hoằng pháp độ sanh Phật giáo đã đồng hành cùng với các cư dân từ những buổi đầu. Sự đoàn kết mật thiết này đã hòa quyện nhuần nhuyễn giữa truyền thống, văn hóa tốt đẹp của tổ tiên với tinh thần từ bi, trí tuệ, vô ngã, vị tha của nhà Phật. Bằng nhiều phương tiện nhằm đưa giáo pháp của đức Phật rộng truyền trong dân gian hướng con người đến sự an vui, hạnh phúc và tiến đến sự giác ngộ, giải thoát các nhà sư đã tạo nên dấu ấn riêng trong cách hành đạo nơi mảnh đất phương Nam. Trong đó, những phong tục, sinh hoạt và nghi lễ ngày tết trong những ngôi chùa ở Nam Bộ đã có sự dung hòa giữa tôn giáo và dân gian cũng đã góp phần tạo nên nét đặc trưng của Phật giáo vùng Nam Bộ và trở thành nét đẹp trong văn hóa Phật giáo.


Tết Nguyên đán trong cung đình Việt qua các đời

Tết Nguyên đán trong cung đình Việt qua các đời Trần Đình Ba (*) Tết Nguyên đán của dân tộc với những lề lối, lễ nghi liên quan đến xuất hành, trưng đào, lì xì… trong dân gian xưa nay ta đã thông tỏ xem như sự thường. Nhưng còn trong cung đình dạo xưa, “Tết cả” diễn ra như thế nào? Dịp Tết Nguyên đán xưa, trong nhân gian từ nhà bạch đinh nghèo rớt cũng phải gắng tươm tất mà có mâm cỗ Tết, còn nhà phú quý thì nào có thể bỏ qua những đồ, những thức đã thành truyền thống của Tết Việt với:


TÊN GỌI “CHÂU THÀNH” Ở NAM KỲ THỜI THUỘC PHÁP

TÊN GỌI “CH U THÀNH” Ở NAM KỲ THỜI THUỘC PHÁP Dương Văn Triêm(*) “Châu thành” là từ Hán – Việt được dùng để đặt tên huyện của một số tỉnh ở Nam bộ hiện nay. Nguồn gốc và ý nghĩa tên gọi của nó hiện còn có nhiều hướng tiếp cận và giải thích khác nhau. Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi tiếp cận ở gốc độ lịch sử của tên gọi, giai đoạn thuộc Pháp, nhằm góp phần làm sáng tỏ hơn về nguồn gốc và ý nghĩa của tên gọi này.


CUỘC ỦNG HỘ NAM BỘ KHÁNG CHIẾN (Qua tư liệu báo chí cách mạng đương thời)

CUỘC ỦNG HỘ NAM BỘ KHÁNG CHIẾN (Qua tư liệu báo chí cách mạng đương thời) Nguyễn Lục Gia(*) Dẫn nhập Từ ngày 23.8 đến 25.8.1945, Mặt trận Việt Minh tiến hành lãnh đạo quần chúng nhân dân ở Sài Gòn khởi nghĩa giành chính quyền, thành lập Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ do ông Trần Văn Giàu làm Chủ tịch. Ủy ban Hành chính Lâm thời Nam Bộ được tuyên bố là bộ phận phía Nam của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ngày 2.9.1945 tại Sài Gòn, đang khi cuộc mít ting 20 vạn người được tổ chức để kỷ niệm ngày lễ Độc lập của nước nhà, một số phần tử cực đoan trong nhóm Pháp kiều cùng Việt gian đã xả súng vào đám đông. Lập tức, các phần tử hiếu chiến với khoảng 30 tên này đã bị Đội xung phong của Chính phủ vây bắt.


CUỘC ĐỜI BINH NGHIỆP CỦA HỔ TƯỚNG QUẬN CÔNG NGUYỄN HUỲNH ĐỨC

CUỘC ĐỜI BINH NGHIỆP CỦA HỔ TƯỚNG QUẬN CÔNG NGUYỄN HUỲNH ĐỨC LƯU MINH TRIỀU* Thế kỷ XVII-XVIII, Việt Nam bước vào thời kỳ rối ren và phức tạp. Các cuộc chiến tranh liên tiếp diễn ra từ bắc vào nam, khi thì nội chiến, khi thì đánh đuổi ngoại xâm. Nhà Tây Sơn xuất hiện đã lật đổ được họ Trịnh, họ Lê, họ Nguyễn, đánh đuổi được Xiêm và Mãn Thanh. Một người thuộc dòng dõi chúa Nguyễn là Nguyễn Phúc Ánh sau đó đã tập hợp lực lượng, chiếm Gia Định, đánh nhau với Tây Sơn, cuối cùng giành được thắng lợi. Hơn hai mươi năm chiến tranh giữa Nguyễn Ánh và Tây Sơn đã quy tụ rất nhiều những văn thần võ tướng xuất sắc. Nam Bộ là đất giúp cho chúa Nguyễn tạo dựng sự nghiệp cũng có rất nhiều võ tướng trí dũng, tài năng quân sự của họ đã giúp cho Nguyễn Ánh rất nhiều trong cuộc nội chiến giữa hai bên. Năm 1802, nhà Nguyễn được thành lập đã chấm dứt thời kì chiến tranh, thống nhất đất nước. Trong số những công thần giúp nhà Nguyễn có rất nhiều nổi bật, một trong số đó chính là Nguyễn Huỳnh Đức.


ĐÔI ĐIỀU MẠN ĐÀM VỀ VIỆC CÚNG GÀ NGÀY MÙNG 3 TẾT CỦA NGƯỜI VIỆT VÙNG TÂY NAM BỘ

ĐÔI ĐIỀU MẠN ĐÀM VỀ VIỆC CÚNG GÀ NGÀY MÙNG 3 TẾT CỦA NGƯỜI VIỆT VÙNG T Y NAM BỘ Lê Thanh Tùng Ở mỗi vùng, miền có truyền thống và cách thức ăn Tết Nguyên đán khác nhau, tạo thành bức tranh đa sắc màu trong bản sắc văn hóa tết của người Việt. Trong rất nhiều cái khác biệt, gà - món lễ vật cúng cũng đã hóa thân vào đó. Tại sao người Việt ở miền Bắc, miền Trung thường cúng gà vào “điểm giao thời” - đêm giao thừa, còn ở miền Tây Nam Bộ thì không (nếu có thì cũng rất hiếm) cúng gà vào đêm giao thừa? Phần lớn người Việt vùng Tây Nam Bộ chỉ cúng gà vào ngày mùng 3 tết. Vậy cúng gà vào ngày mùng 3 có ý nghĩa gì?


DÂN SỐ VÙNG ĐỒNG THÁP MƯỜI THỜI THUỘC PHÁP

1. Về tên gọi và giới hạn địa lý Tên gọi Về ý nghĩa tên gọi của Đồng Tháp Mười, đã có nhiều công trình đề cập tới, nên trong bài viết này chúng tôi không nhắc lại. Chỉ giới thiệu qua một số tên gọi của vùng được thể hiện trên bản đồ hay một số văn bản dưới thời Pháp thuộc. Dưới thời Pháp thuộc vùng Đồng Tháp Mười được thể hiện trên bản đồ (do người Pháp vẽ) với những tên khác nhau. Tên gọi, khi thì dùng chung cho cả vùng, khi thì bắc gọi tên khác, nam gọi tên khác:

Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương