Kiến thức lịch sử chung

Ý NGHĨA TÂM LINH CỦA HỌA TIẾT MỸ THUẬT CỔ TRONG MỘT SỐ ĐÌNH THẦN Ở BÌNH DƯƠNG

“Đình” vốn là một nhà công cộng để nghỉ chân (Đình trạm). Đến đầu triều Trần, một số nhà nghỉ chân ấy còn được dùng làm nơi thờ phật, đồng thời vẫn giữ chức năng cũ. “Dưới thời Trần đạo phật còn đóng vai trò như một quốc giáo, đến thời Lê Trung Hưng, thì sự có mặt của nhân vật gọi là “thành hoàng” trong một số đình làng là điều chắc chắc (nội dung văn bia đình An Khê ở Bắc Giang)” [4, tr.6]. Và theo các nhà nghiên cứu, GS. TS. Trần Lâm Biên, GS. TS. Nguyễn Chí Bền, TS Lê Văn Sửu, Huỳnh Ngọc Trảng... đã nhận định rằng: Đình là sản phẩm của thời kỳ lịch sử, là con đẻ của một thời kỳ “thai nghén” mang tính chất chuyển đổi từ chế độ quân chủ chuyên chế Phật giáo sang chế độ quân chủ chuyên chế Nho giáo. Đình tham gia vào nhịp thở tư tưởng của “thời kỳ quá độ”, giai đoạn sang trang của nghệ thuật tạo hình dân tộc.

Xem chi tiết


VÙNG ĐẤT “TRÊN CƠM DƯỚI CÁ”

Xưa kia miền Tây Nam bộ được mệnh danh là vùng “trên cơm dưới cá” nhờ hệ thống sông Tiền và sông Hậu đấu nối với “vựa cá Biển Hồ” cùng với hệ thống kinh, mương, rạch, ngòi,….chằng chịch nên nguồn lợi thủy sản nhiều vô số kể! Nên có câu ca dao: “Ba phen quạ nói với diều Cù lao Ông Chưởng còn nhiều cá tôm” Hoặc: “Gió đưa, gió đẩy về rẩy ăn còng Về sông ăn cá, về đồng ăn cua” Do vậy nguồn lợi thủy sản (Xưa kia gọi là “thủy lợi”) là rất quan trọng không kém gì việc sản xuất nông nghiệp. Dân gian gọi nghề đánh bắt thủy sản là nghề “hạ bạc” (Tức nghề sống dưới nước).


NƯỚC MẮM VIỆT QUA CẢM NHẬN CỦA NGƯỜI PHƯƠNG TÂY THẾ KỶ XVII – XVIII

Trong ẩm thực truyền thống của người Việt, nếu như lúa gạo thể hiện rõ nét nền kinh tế nông nghiệp lúa nước, thì cá, thịt phản ánh loại kinh kinh tế nông nghiệp chăn nuôi hoặc ngư nghiệp đánh bắt, nuôi trồng thủy hải sản, và canh rau phản ánh phần nào kinh tế nông nghiệp trồng trọt. Nước mắm, lại là một sản phẩm phát sinh của ngư nghiệp. Nước mắm hiện diện như một thứ gia vị độc đáo, mang đậm dấu ấn ẩm thực Việt.


NGHỀ BUÔN NƯỚC MẮM BẰNG ĐƯỜNG THỦY

Nước mắm là món “quốc hồn, quốc túy” của người Việt, làm nên bản sắc của ẩm thực Việt. Nó vừa là “món ăn”, vừa là gia vị không thể thiếu được trong mỗi bữa ăn của kẻ sang hay người nghèo. Ít nhất từ năm 997, nước mắm đã được ghi danh trong Đại Việt sử ký toàn thư qua việc đi triều cống cho nhà Tống ở Trung Quốc. Chuyện đi buôn nước mắm thôi cũng đã có một “lịch sử” hết sức phong phú, nó phản ánh một phương thức phân phối sản phẩm một cách hết sức linh hoạt, về việc tiêu dùng một loại gia vị đặc biệt và xung quanh đó là biết bao câu chuyện về cuộc đời của dân buôn bằng đường thủy.


GIÁO DỤC GIÁ TRỊ LỊCH SỬ CỦA ĐẠI THẮNG MÙA XUÂN 1975 CHO THẾ HỆ TRẺ VIỆT NAM HIỆN NAY

Đại thắng mùa Xuân 1975 là một sự kiện trọng đại và mang nhiều giá trị lịch sử to lớn. Xuất phát từ ý nghĩa đó, tầm vóc thời đại vượt không gian và thời gian của chiến thắng 1975 rất cần được giáo dục rộng rãi cho các thế hệ trẻ. Hoạt động giáo dục đó được tiến hành trên cơ sở của những hiểu biết khoa học về lịch sử theo chu trình “biết – hiểu – vận dụng” những bài học kinh nghiệm từ quá khứ vào thực tiễn. Trong bài viết này, chúng tôi đặt trọng tâm vào việc nêu lên các giá trị lịch sử cơ bản và quan trọng mà thế hệ trẻ cần nắm vững.


TÍN NGƯỠNG THỜ VUA TRONG ĐÌNH CHÙA Ở NAM BỘ

Từ buổi đầu đi khai hoang mở đất, nơi mảnh đất phương Nam đã gắn liền với rất nhiều sự kiện, giai thoại về các vua chúa. Để tưởng nhớ đến công đức, ghi nhận những sự kiện gắn liền của các vị ấy với vùng đất mới này, tại các đình làng, chùa ở Nam bộ nhân dân đã thiết lập bàn thờ, bài vị cùng với những nghi thức thờ cúng, tế lễ và chúc tán của Phật giáo ca ngợi ân đức của các vị vua. Qua đây cũng đã thể hiện được đức tính cao đẹp của con người Việt Nam ta với đạo lý “Tứ ân” trong đó có ân Quốc vương, ân Tổ quốc.


VĂN NGHỆ CỦA DÂN THƯƠNG HỒ MIỀN TÂY

Sống trong môi trường sông nước, những cư dân Tây Nam Bộ từ xưa đã sớm thích thích nghi với những điều kiện môi sinh ở nơi đây. Sông nước không chỉ là những thủy lộ hết sức gắn bó mà còn thể hiện tâm thế ứng xử của những cư dân vào buổi đầu vào khai phá Đồng Nai-Gia Định cách nay 300 năm cho đến tận ngày nay. Nó gắn kết với họ từ trong ẩm thực, cư trú, đi lại, làm ăn sinh sống, đời sống văn hóa mà “lưu ảnh” nhiều nhất là trong văn nghệ dân gian của dân thương hồ.


ĐỜN CA TÀI TỬ NAM BỘ – TỪ HƯỚNG TIẾP CẬN ĐẶC THÙ LUẬN LỊCH SỬ

Đờn ca Tài tử là một môn nghệ thuật vừa có tính hàn lâm vừa mang tính phổ cập, đã trải qua những giai đoạn thăng trầm và hiện nay đang trỗi dậy một sức sống mới. Từ góc nhìn nhân học, theo hướng tiếp cận đặc thù luận lịch sử (Franz Boas), kế thừa những công trình nghiên cứu về Đờn ca Tài tử và tiểu sử của những nghệ nhân đờn ca tài tử Bình Dương, bài viết này chứng minh định đề “văn hóa và tính cách con người Nam Bộ được phản ánh sâu sắc trong loại hình nghệ thuật này”.

Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương Một nét Bình Dương